Het bevrijdingsmonument op het stationsplein in Baarn is afgelopen vrijdag tijdens een kleine ceremonie uitgebreid met de naam van verzetsstrijder Gerrit Coelingh. De toevoeging komt precies 81 jaar na zijn dood en herstelt een jarenlang gemis op de plaquette met oorlogsslachtoffers.
Het monument, dat in 1947 werd opgericht, kreeg in 2002 een gedenkplaat met 31 namen van omgekomen verzetsstrijders en militairen. Coelingh ontbrak daarop, ondanks zijn rol in het lokale verzet. Waarom zijn naam destijds niet is opgenomen, is nooit duidelijk geworden.
Aanvulling
Volgens burgemeester Mark Röell van Baarn draagt de aanvulling bij aan het levend houden van de lokale oorlogsgeschiedenis. „Deze namen vertellen de verhalen van hen die streden voor onze vrijheid en veiligheid. Het is belangrijk dat ook Gerrit Coelingh daarin nu een plek heeft.”
Ontdekking
De herontdekking van Coelinghs verhaal begon enkele jaren geleden door onderzoek van de Baarnse Pien de Lange-Lunenborg (82). Tijdens haar speurwerk naar een executie in Drenthe stuitte zij op zijn naam bij een monument in de gemeente Spier, met een verwijzing naar Baarn. Dat leidde tot de ontdekking dat hij niet op het lokale herdenkingsmonument voorkwam. Vervolgens werd samen met de gemeente en Godfried van Run, van het Comité 4 en 5 mei Baarn, zijn achtergrond onderzocht.
Daaruit bleek dat Coelingh tijdens de Tweede Wereldoorlog in Baarn woonde en actief was in het verzet. Hij bood hulp aan onderduikers, waaronder Joodse inwoners, en vervoerde onder valse papieren voedsel en goederen voor verzetsgroepen en noodlijdende gezinnen vanuit Drenthe, zijn geboorteprovincie, naar Baarn.
Families
Op 10 april 1945 werd hij in Spier gefusilleerd, samen met dertien anderen. Een dag later werd Hoogeveen bevrijd, een wrang toeval dat de gebeurtenis voor betrokken families extra beladen maakt. Voor Tineke Bosman, nicht van Coelingh die bij de ceremonie aanwezig was, voelt de toevoeging van de naam van haar oom ook hier in Baarn als een erkenning. „Het is mooi te zien dat met het verstrijken van de jaren er steeds meer betrokkenheid komt bij zijn dood. Nu ook hier in Baarn.”
Plaquette
Dat op het Baarns monument eerder iemand miste, is geen uitzondering. Zo werd in 2023 alsnog de naam van de Baarnse verzetsstrijder Gerard van Vulpen toegevoegd, die vlak na de bevrijding in concentratiekamp Bergen-Belsen overleed en daardoor lange tijd buiten beeld bleef.
De naam van Coelingh is niet bijgeschreven op de oude plaquette. De namen staan daar namelijk in alfabetische volgorde op. Van Vulpen kon gemakkelijk achteraan worden bijgeplaatst in 2023. Dat geldt voor Coelingh niet. Daarom is een nieuwe plaquette gemaakt en onthuld.
Lessen
Met de toevoeging van zijn naam wordt Gerrit Coelingh voortaan blijvend herdacht. Een laatste wens van Pien de Lange is dat alle informatie die nu bekend is over Gerrit Coelingh wordt samengebundeld in een document beschikbaar voor alle inwoners van Baarn. Ook bijvoorbeeld te gebruiken voor lessen over de Tweede Wereldoorlog op Baarnse scholen. (Bron: Eemland1)
