Tijdens de zestiende editie van de Soester Eng-lezing stond de toekomst van landbouw en biodiversiteit centraal. De bijeenkomst benadrukte de nauwe verwevenheid tussen agrarisch gebruik en het voortbestaan van het cultuurhistorische landschap van de Soester Eng.
Volgens Frank Jansma, voorzitter van de Stichting Vrienden van de Soester Eng, is landbouw onlosmakelijk verbonden met het gebied.
Structurele verandering
De Eng, een eeuwenoude stuwwal met een oorsprong in de ijstijd, geldt als een van de oudste akkergebieden van Nederland. Waar aan het einde van de negentiende eeuw nog circa honderd agrarische bedrijven actief waren, resteert tegenwoordig slechts een beperkt aantal, waarvan slechts enkele daadwerkelijk op de Eng produceren. Deze ontwikkeling illustreert de structurele veranderingen en de toenemende druk binnen de landbouwsector.
Transitie
Volgens Hanneke van Ormond, directeur Landbouw en Biodiversiteit bij Urgenda, is een fundamentele herziening van het landbouwsysteem noodzakelijk om biodiversiteitsverlies en bodemuitputting tegen te gaan. In het door Urgenda ontwikkelde toekomstscenario Land in Zicht staat de omslag naar kringlooplandbouw centraal, met minder afhankelijkheid van kunstmest, chemische gewasbescherming en geïmporteerd veevoer. Tegelijkertijd vraagt deze transitie om nieuwe economische randvoorwaarden, aangezien duurzamere teeltmethoden vaak gepaard gaan met lagere opbrengsten per hectare. Van Ormond benadrukt dat structurele verandering alleen mogelijk is wanneer overheid, ketenpartijen en consumenten gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor zowel productie als consumptie.
Maatschappelijke context
Daarnaast werd gewezen op de rol van consumptiepatronen. Een verschuiving naar een voedingspatroon met een groter aandeel plantaardige eiwitten kan bijdragen aan zowel milieudoelstellingen als volksgezondheid. Jansma: „Daarmee wordt de landbouwtransitie nadrukkelijk geplaatst in een bredere maatschappelijke context.”
Belangen
De Soester Eng-lezing maakt duidelijk dat het behoud van karakteristieke agrarische landschappen en het herstel van biodiversiteit nauw samenhangen met de toekomstige ontwikkeling van de landbouwsector. De opgave vraagt om een gezamenlijke inspanning, waarbij economische, ecologische en maatschappelijke belangen in samenhang worden benaderd. (Bron: Eemland1)
