Baarn, Bunschoten – Spakenburg en Soest zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog diep geraakt. In deze serie vertelt de redactie van Eemland1 in de aanloop naar Bevrijdingsdag de geschiedenis van huizen die de Duitse bezetting hebben meegemaakt. Vandaag: Israëlsstraat 16, Baarn.
In een rustige straat aan de rand van het Rode Dorp is een opmerkelijk oorlogsverhaal te vertellen. De woning aan de Israëlsstraat 16 van Lieke Hoogerwerf lijkt vandaag de dag een doorsnee huis, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde zich hier een klein, stil verzet af, met een wel heel bijzondere ‘onderduiker.’ In de jaren ’40 lag de Israëlsstraat nog aan de uiterste grens van Baarn. Daarachter strekte zich open polderland uit. Juist die ligging maakte het huis van spoorwegmedewerker Evert van Dijk en zijn vrouw Cornelia geschikt voor activiteiten die het daglicht niet konden verdragen. Afgelegen, weinig verkeer, en buren die elkaar kenden, een ideale plek om iets verborgen te houden.
Onderduiken… maar anders
Waar in veel huishoudens mensen werden verstopt voor de bezetter, ging het hier om iets heel anders. Boer Gerrit Wegerif, wonend aan de Zandvoortweg, zag zich geconfronteerd met de vorderingen van de Duitse bezetter. Niet alleen voertuigen, maar ook paarden werden opgeëist voor de oorlogsinspanningen. Voor een boer betekende dat een directe bedreiging voor zijn bestaan. Wegerif besloot dat zijn paard, Piet, niet in Duitse handen mocht vallen. Via via kwam hij terecht bij Van Dijk, die bereid was een helpende hand te bieden. In zijn schuur werd een schuilplaats ingericht.
Het succes van deze geheime operatie hing af van discretie. Slechts enkele omwonenden waren op de hoogte, en zij hielden hun mond. In het donker bracht Wegerif regelmatig voedsel voor zijn paard, aangezien de familie Van Dijk zelf niet over voldoende voer beschikte. Alles gebeurde buiten het zicht, zorgvuldig, maar met risico voor alle betrokkenen.
Een veilige afloop
Gedurende de oorlogsjaren bleef Piet onontdekt. Terwijl elders in het land voortdurend controles en razzia’s plaatsvonden, bleef het geheim van huisnummer 16 in de Israëlsstraat bewaard. Na de bevrijding, begin mei 1945, keerde Wegerif terug om zijn paard op te halen, samen met zijn kinderen. Een moment van opluchting en vreugde, een moment dat werd vastgelegd op een foto.
Inspirerend verhaal
Dit verhaal laat zien dat verzet vele vormen kende. De huidige bewoonster Lieke Hoogerwerf, ook bekend als raadslid van 50Plus Baarn, wijst op het schuurtje aan haar huis. ,,Daar zou het paard dan in hebben moeten staan.” Ze grinnikt. Ze vertelt dat ze het verhaal van een buurman hoorde toen ze er in 2014 kwam wonen. “Ik vond het wel een grappig verhaal. Lijkt me overigens dat een paard verstoppen nog een hele toer moet zijn geweest. Het had ze heel duur komen te staan. Zouden ze zich dat gerealiseerd hebben? In ieder geval, een mooie daad, van grote betekenis.”
Ze vindt het een inspirerend verhaal. ,,Tja, wat zou je zelf doen? Stel dat we in een oorlogssituatie zouden komen, en we worden bezet of onderdrukt, dan zou ik denk ik wel een persoon kunnen zijn die alles zou doen om daar vervelend in dwars te liggen. Misschien ligt dat aan mijn leeftijd. Ik heb al heel lang in vrijheid kunnen leven.” (bron: Eemland1)
