Wie vandaag de dag het Cenakel en Kontakt der Kontinenten binnenstapt, ziet een eigentijdse ontmoetingsplek met hotelkamers, restaurant, zalen en ruimtes voor bijeenkomsten. Toch gaat achter die moderne uitstraling een geschiedenis schuil die bijna een eeuw teruggaat. 

De gebouwen en het terrein zijn onlosmakelijk verbonden met de religieuze geschiedenis van Soesterberg en met de veranderende blik van Nederland op de wereld.

Aanbidding

In 1924 koopt de missiecongregatie het Gezelschap van het Goddelijk Woord, beter bekend als de Missionarissen van Steyl of de paters SVD, het terrein van de voormalige buitenplaats Hoog en Wel. Op het landgoed staat villa Eikenhorst. Later wordt op deze plek het Cenakel gebouwd. Het Cenakel krijgt een bijzondere bestemming. In 1939 nemen de Dienaressen van de Heilige Geest van de altijddurende aanbidding er hun intrek. Deze slotzusters worden vanwege hun roze habijt al snel de ‘roze zusters’ genoemd. Zij leven in stilte, afzondering en gebed. Decennialang is het klooster een wereld op zichzelf, afgesloten van het alledaagse leven daarbuiten.

Opleiding

Ook de opleiding van jonge geestelijken vormt een belangrijk hoofdstuk in de geschiedenis van het terrein. De paters SVD hebben er een kleinseminarie waar jongens worden voorbereid op een religieuze loopbaan. Wanneer het aantal leerlingen terugloopt, wordt het seminarie uiteindelijk gesloten. Daarmee komt een einde aan een periode waarin het complex vooral in dienst staat van de katholieke missie en opleiding. De paters zoeken vervolgens naar een nieuwe betekenis voor hun aanwezigheid. Zij richten in 1961 Kontakt der Kontinenten op, een vormings- en ontmoetingscentrum dat mensen wil laten kennismaken met andere landen, culturen en maatschappelijke vraagstukken. Met enige bravoure wordt het initiatief aangekondigd als ‘een jubileumgeschenk aan het Nederlandse volk’.

Schoolklassen

Die nieuwe bestemming verandert geleidelijk het karakter van de plek. De religieuzen maken steeds meer ruimte voor betaalde leken en het centrum ontwikkelt zich tot een plaats voor cursussen, conferenties, reizen en bijeenkomsten. Niet langer staat de vorming van geestelijken centraal, maar de ontmoeting met de wereld. In de jaren zeventig krijgt vooral het vormingswerk voor jongeren een belangrijke plaats. Schoolklassen verblijven bij Kontakt der Kontinenten om stil te staan bij zichzelf, bij elkaar en bij de wereld waarin zij leven. Tegelijkertijd richt het centrum zich steeds nadrukkelijker op internationale vraagstukken. Er worden reizen georganiseerd naar onder meer Oost- en West-Berlijn, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Internationale conferenties behandelen onderwerpen als ontwikkelingssamenwerking, vrouwenemancipatie en mensenrechten.

Ontwikkelingswerkers

In de jaren tachtig krijgt de maatschappelijke betrokkenheid een nieuwe dimensie. Vredesgroepen vinden hun weg naar Kontakt der Kontinenten en het IKV organiseert er bijeenkomsten en protestmarsen tegen de komst van kernwapens. Het contrast is opvallend: tegenover het centrum ligt het militaire vliegveld, terwijl binnen de muren vredesactivisten bijeenkomen. Het maakt de plek tot een klein brandpunt van de grote maatschappelijke en politieke ontwikkelingen van die tijd. Ook ontwikkelingswerkers weten het centrum te vinden. Zij volgen er cursussen en trainingen, soms gedurende meerdere weken. Hun aanwezigheid past bij de idealistische gedachte die al langer door Kontakt der Kontinenten loopt: kennis delen, elkaar ontmoeten en bijdragen aan een betere wereld.

Nieuwe bestemming

Ondertussen verandert ook het kloosterleven. De laatste roze zusters verlaten het Cenakel in 1999 en vertrekken naar Utrecht. Een tijdperk komt daarmee ten einde. De sierlijk beschilderde Ceciliakapel, ooit onderdeel van het kloosterleven, krijgt een nieuwe bestemming als congres- en evenementenzaal. Het gebouw blijft daarmee onderdeel van het dagelijks leven, maar op een geheel andere manier. Na het vertrek van de paters volgt een verdere omslag. Het voormalige missiehuis wordt ontwikkeld tot een moderne accommodatie. Er komt een keuken, restaurant, terras, bar en een nieuwe hotelvleugel met 34 kamers. Ook worden nieuwe doelgroepen ontvangen. Inburgeraars krijgen er cursussen en later zijn het onder meer geestelijk bedienaren uit andere landen die hier hun weg leren vinden in de Nederlandse samenleving. Priesters, dominees, rabbijnen, imams en pandits behoren tot de gasten.

Water voor Water

De gebouwen zelf ontkomen evenmin aan de veranderingen. Vanaf 2011 worden verschillende delen grondig verbouwd. De oude, sobere inrichting maakt plaats voor een eigentijdse uitstraling. Tegelijkertijd blijft de maatschappelijke betrokkenheid behouden. Duurzaamheid wordt onderdeel van de bedrijfsvoering en Kontakt der Kontinenten ontvangt het gouden Green Key-certificaat. Ook initiatieven als Water voor Water verbinden het verblijf van gasten met projecten in ontwikkelingslanden. Een nieuwe fase begint met een meerjarig verbouwingstraject dat in 2018 start. In 2020 opent KonneKt restaurant, lounge & bar. De naam en inrichting onderstrepen de ontwikkeling die het complex in de loop van de tijd heeft doorgemaakt: werelden met elkaar verbinden en mensen met verschillende achtergronden samenbrengen.

Gast

Daarmee heeft de plek een opmerkelijke ontwikkeling doorgemaakt. Wat begon als een buitenplaats, werd een missiehuis, een seminarie en een klooster. Later veranderde het in een centrum voor vorming, internationale ontmoeting en maatschappelijke discussie en uiteindelijk in een eigentijdse accommodatie voor gasten uit binnen- en buitenland.De religieuze geschiedenis is nog altijd voelbaar. In de gebouwen, de kapel en de verhalen van de mensen die hier woonden en werkten. Maar de betekenis van de plek is veranderd. Waar vroeger de blik vooral gericht was op de missie en het geloof, staat tegenwoordig de ontmoeting centraal. De wereld is als het ware niet meer iets waarover vanuit Soesterberg werd gesproken of waarnaar men op reis ging. De wereld is hier zelf te gast. (Bron; Eemland1)