Een kraan opendraaien en drinkwater tappen. Voor de meeste Nederlanders is het de normaalste zaak van de wereld. Maar dat is niet altijd zo geweest. René Corbeij, die zich verdiept in de geschiedenis van de watervoorziening in Soest en omgeving, neemt ons mee terug naar de negentiende eeuw.

„Heel veel manieren van drinkwatervoorziening liggen eigenlijk voor de hand: sloten, rivieren, vijvers en regenwater dat mensen opvingen”, opent Corbeij. „Wie geld had, beschikte soms over een eigen waterput. In Soest waren daarnaast openbare waterpompen. Die pomp had niet alleen een functie voor de watervoorziening, maar ook een sociale functie. Daar ontmoetten mensen elkaar en werd een praatje gemaakt.”

Boeren

De industrialisatie veranderde dat beeld ingrijpend. Fabrieken trokken grote aantallen arbeiders naar de steden, terwijl riolering nog nauwelijks bestond. De grootste boosdoener was de uitvinding van de stoommachine. Fabrieken kwamen midden in de stad te staan en al die mensen moesten natuurlijk water hebben. Tegelijkertijd raakte het grondwater steeds verder vervuild. „Afval en ontlasting werden aanvankelijk niet gezien als iets dat via het riool moest verdwijnen. Heel veel ontlasting werd opgehaald en naar boeren gebracht. Die gebruikten het op het land.” Met de groei van de steden bleek deze aanpak niet langer houdbaar. „Het water uit de waterpompen, dat altijd goed was geweest, werd gewoon slecht.” Cholera en tyfus braken uit.

Oplossing

De oplossing kwam onder meer met pompstations en leidingwater. In Soest werd in 1883 een pompstation gebouwd. Toch moesten inwoners wennen aan het nieuwe systeem. „De Soestenaren waren niet zo kapot van water uit de leiding. Ze hadden liever hun eigen pomp.” Pas geleidelijk nam het aantal aansluitingen toe. De overgang naar leidingwater was daarmee geen plotselinge revolutie, maar een langzaam proces van gewenning en vertrouwen. Ook vandaag is drinkwater volgens Corbij niet vanzelfsprekend. „Er zijn zorgen over de toekomst van de vervuiling van water.” Medicijnresten, industriële vervuiling en andere stoffen kunnen uiteindelijk in het watersysteem terechtkomen.„Water is technisch, maar ook sociaal en van alles. En vooral, het is niet denkbeeldig dat water een probleem gaat worden.” Zijn boodschap is duidelijk. „Schoon drinkwater lijkt vanzelfsprekend, maar is het resultaat van ruim een eeuw investeren, zuiveren en beschermen.” Op dinsdagavond 6 oktober a.s. organiseert de Historische Vereniging Soest/Soesterberg haar maandelijkse Historische Café in het Gildehuis. Tijdens deze avond staat de historie van de waterleiding en de waterwinning in Soest centraal. (Bron: Eemland1)