Dementie vraagt om samenleving met ruimte

Aanstaande maandag is het Wereld Alzheimer Dag. Wereldwijd wordt die dag aandacht gevraagd voor dementie en de gevolgen daarvan voor mensen die ermee leven en hun naasten. Het thema van dit jaar‘Ik blijf meedoen’, benadrukt dat mensen met dementie onderdeel blijven van de samenleving en, met passende ondersteuning, actief kunnen blijven deelnemen.

Arlianne Kuipers, betrokken bij de dementiezorg in de regio Baarn en Soest, ziet juist daar een belangrijke maatschappelijke opgave. “Er komen steeds meer mensen met dementie en iedereen zal in zijn omgeving steeds vaker iemand tegenkomen die dementie heeft. Voor mensen met dementie is het belangrijk dat ze zo lang mogelijk actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Dat ze mee kunnen doen en actief kunnen blijven. Daarbij hebben ze vaak ondersteuning nodig, misschien maar heel weinig, maar toch van de mensen om hen heen. En dat zijn wij eigenlijk allemaal.”

Vanzelfsprekend

Dementie is geen afzonderlijke ziekte, maar een verzamelnaam voor verschillende hersenaandoeningen. De ziekte van Alzheimer is daarvan de meest voorkomende vorm. Volgens Kuipers begint dementie vaak geleidelijk. “Het is een ziekte die erin sluipt en steeds verder doorgaat. In het begin kan iemand wat vergeetachtig zijn. Dat kunnen we allemaal. Maar op een gegeven moment gaan dingen in het dagelijks leven niet meer goed of niet meer vanzelfsprekend. Dan wordt het steeds lastiger om dingen uit te voeren, te overzien en te plannen.” De omgeving speelt volgens Kuipers een belangrijke rol bij het herkennen van signalen. Zij noemt dit de zogenoemde ‘niet-pluisfase’. “Dan denk je: hé, gaat het wel helemaal goed met iemand? Het is belangrijk om dat bespreekbaar te maken en bijvoorbeeld te zeggen: is het niet goed om eens naar de huisarts te gaan? Er kunnen natuurlijk ook andere oorzaken zijn, maar het is in ieder geval belangrijk om contact op te nemen met de huisarts.”

Misverstand

Een diagnose betekent volgens Kuipers nadrukkelijk niet dat iemand niets meer kan. “Een veelvoorkomend misverstand is dat iemand na de diagnose dementie of Alzheimer niets meer kan. Dat is echt niet waar. Het is een ziekte die langzaam insluipt en mensen kunnen vaak nog lange tijd functioneren.” In de regio zijn verschillende initiatieven die aansluiten bij het uitgangspunt ‘meedoen’. Zo biedt het Alzheimer Café Baarn-Soest maandelijks informatie en lotgenotencontact. Ook Dagbeleving Willemshoeve in Soest richt zich op activiteiten die aansluiten bij de interesses en mogelijkheden van deelnemers. “Het gaat erom wat iemand zelf fijn vindt om te doen en waar iemand plezier aan beleeft. Iemand die altijd met hout heeft gewerkt, kan daar weer hout bewerken. Anderen helpen mee in de tuin of met de oogst, of bereiden samen een maaltijd. Je kijkt naar wat bij die persoon past. Het gaat erom dat iemand ertoe doet en onderdeel kan blijven van de maatschappij, op zijn of haar eigen manier.”

Zingcircel

Ook buiten de dagbeleving ontstaan initiatieven. In Baarn koppelt DementTalent mensen met beginnende dementie aan passend vrijwilligerswerk. Bij SV Baarn worden voetbalherinneringen opgehaald en in Soest is een zingcirkel gestart. Volgens Kuipers zit de kracht uiteindelijk niet alleen in gespecialiseerde voorzieningen. “Het gaat ook om hoe wij als samenleving reageren. Via trainingen van Samen dementievriendelijk kun je leren hoe je iemand met dementie kunt herkennen en ondersteunen. Soms is een klein beetje hulp al genoeg om ervoor te zorgen dat iemand gewoon mee kan blijven doen.” (Bron: Eemland1)