Aquatisch ecoloog Astrid Boerkamp van adviesbureau ATKB onderzoekt deze zomer de ecologische kwaliteit van de stadswateren in Eemnes, Putten en Nijkerk. In opdracht van Waterschap Vallei en Veluwe brengt zij de huidige toestand van het stedelijk watersysteem in kaart. Tegelijkertijd doen collega’s van haar onderzoek naar de visstand. Dit onderzoek vindt plaats in het kader van Kader Richtlijn Water, waarbij meestal om de 6 jaar de visstand in beeld wordt gebracht. Mede met de resultaten van dat onderzoek wordt inzicht gekregen in de ‘ecologische toestand’ van het water. De resultaten vormen de basis voor toekomstige maatregelen om de waterkwaliteit en biodiversiteit te verbeteren.
Gewapend met een hark en een Secchi-schijf loopt Boerkamp langs de oevers van de Eem. Met de Secchi-schijf, een eenvoudig meetinstrument waarmee de helderheid van het water wordt bepaald, onderzoekt zij hoeveel licht het water doorlaat.
Doorzicht
“Ik loop alle watergangen af en neem trajecten van honderd meter op,” vertelt Boerkamp. “Ik inventariseer welke water- en oeverplanten er groeien, hoeveel daarvan aanwezig is en hoe de oevers zijn ingericht. Daarnaast meet ik het doorzicht van het water.” Volgens de ecoloog zegt de helderheid veel over de ecologische kwaliteit van een watergang. “Als een watergang door algengroei maar dertig centimeter doorzicht heeft, terwijl het water zeventig centimeter diep is, krijgen planten op de bodem te weinig licht om goed te groeien. Dat zegt veel over de ecologische kwaliteit.”
Overgang
Ook de inrichting van de oevers speelt een belangrijke rol. “Het liefst zie je een geleidelijke overgang van land naar water. Bij stalen of houten beschoeiingen ontbreekt die verbinding. Oeverplanten maken dan geen onderdeel meer uit van het watersysteem en vissen, libellen en andere waterdieren verliezen een belangrijk leefgebied.” De warme en droge zomer laat volgens Boerkamp duidelijk zijn sporen na. “Het water staat vrijwel stil en voelt warm aan. Dat zijn ideale omstandigheden voor blauwalg. Tijdens mijn metingen ben ik die op meerdere plekken tegengekomen.”
Resultaten
De inventarisatie dient als ecologische nulmeting. “We leggen nu de huidige situatie vast. Daarna gaan het waterschap en de gemeenten samen bekijken waar de knelpunten zitten. Denk aan plekken waar blauwalg voorkomt, waar het water stinkt of waar de oevers natuurvriendelijker kunnen worden ingericht.” Boerkamp verwacht de resultaten komende winter op te leveren. “Met deze gegevens kunnen we gericht maatregelen nemen om de waterkwaliteit en biodiversiteit in de Eem te verbeteren. Meten is weten, en zonder goede nulmeting kun je ook niet vaststellen of maatregelen daadwerkelijk effect hebben.” (Bron: Eemland1)



