Van 19 tot en met 27 september staat in Nederland de vrijheid om te schrijven, te lezen en ideeën te delen centraal tijdens de Week van het Verboden Boek. Schrijver en dichter Twan Vet is een van de ambassadeurs. Hij vindt het veelzeggend dat zo’n week nodig is. “Eigenlijk had die week er niet moeten zijn. Het is verdrietig dat er aandacht voor nodig is.”

De Amersfoorter is schrijver, dichter en muzikant. Van 2021 tot 2024 was hij in zijn woonplaats stadsdichter. In die periode schreef hij voor herdenkingen en openingen, maar ook voor minder voor de hand liggende gelegenheden. “Ik heb ontzettend veel gedaan. Ik heb zelfs snackbars geopend en op uitvaarten gelezen.”

Ambassadeur

Hoewel zijn werk verschillende vormen aanneemt, ziet de voormalige gymnasiast één duidelijke rode draad. “Eigenlijk is alles wat ik doe schrijven. Of het nou liedteksten zijn, gedichten, columns of verhalen. Schrijven is de basis van al die dingen.” De Week van het Verboden Boek is een initiatief van onder meer CPNB, PEN Nederland en Probiblio. De ambassadeurs vragen aandacht voor de wereldwijde toename van censuur. „Ik wijs vooral naar de Verenigde Staten, waar vanwege de censuur duizenden boeken uit scholen en bibliotheken zijn geweerd.”

Intimidatie

“Literatuur is een geweldige manier om je blik te verbreden, om kennis te nemen van andere culturen en andere ideeën.” Juist daarom baart het hem zorgen dat vooral boeken over minderheden, identiteit en seksualiteit onder druk komen te staan. Ook Nederland blijft volgens Vet niet buiten schot. Hier verbiedt de overheid geen boeken, maar bibliotheken en schrijvers krijgen volgens hem wel te maken met intimidatie. „Neem bijvoorbeeld kinderboekenschrijver Pim Lammers. Die heeft zich na bedreigingen terugtrokken als auteur van de Kinderboekenweek.” Vet heeft zelf nog geen censuur ervaren. Hij prijst zijn uitgeverij De Bezige Bij, die volgens hem juist pal staat voor de vrijheid van meningsuiting. Het ambassadeurschap heeft hem bovendien bewuster gemaakt van zijn eigen vrijheid. “Ik ben veel bewuster geworden van het voorrecht dat ik heb, dat ik mag schrijven en mag vinden en zeggen wat ik wil.” 

Vrije samenleving

Tijdens de actieweek komen in bibliotheken en boekhandels tafels met boeken die ergens ter wereld zijn verboden. Voor Vet is dat een eenvoudige manier om het onderwerp dichtbij te brengen. “Wat een voorrecht dat je naar een boekhandel kunt lopen en elk boek kunt kopen dat je wilt. En wat belangrijk om dat te beschermen.” Zijn boodschap is daarom niet alleen gericht op schrijvers. “Klagende schrijvers zijn de kanaries in de kolenmijn.” Vrijheid om te lezen en te schrijven is volgens hem daarmee niet alleen een cultureel goed. „Het is een voorwaarde voor een vrije samenleving.” (Bron: Eemland1)