Nederland telde in 2025 in totaal 132 verdrinkingsdoden. Hoewel dat minder is dan de 146 slachtoffers in 2024, blijft het aantal volgens Bernhard Korte, directeur van het Nederlands Instituut voor Veiligheid Zwemlocaties (NIVZ), onacceptabel hoog. “Het is al tientallen jaren rond de 130 per jaar. We willen die trend echt een keer doorbreken.”

Volgens Korte schuilt achter ieder cijfer een persoonlijk drama. Bovendien vinden de meeste verdrinkingen plaats in slechts enkele zomermaanden. “Soms zijn er zes of zeven verdrinkingen in één mooi weekend. Dat zijn echt schokkende cijfers. Binnen zes minuten is immer een verdrinking een feit.”

Zestigplussers

Uit de statistieken blijkt dat vooral jonge mannen tussen de 20 en 40 jaar risico lopen. “Die vertonen nogal risicovol gedrag”, zegt Korte. Daarnaast groeit het aantal slachtoffers onder zestigplussers. “De risico’s van open water worden onderschat, terwijl de eigen zwemvaardigheden juist worden overschat.” Korte benadrukt dat de verdrinkingscijfers los staan van zelfdodingen en verkeersongevallen waarbij een voertuig te water raakt. “Dat zijn aparte categorieën.”

Hete dag

Vooral ouderen zouden zich volgens hem beter moeten voorbereiden voordat zij gaan zwemmen. Hij maakt daarbij een vergelijking met wintersport. “Voor een skivakantie trainen mensen, nemen ze lessen en bereiden ze zich goed voor. Maar als het in de zomer warm wordt, smeren we ons in en springen we het water in. Daar kunnen we de meeste winst behalen.” Ook het onderhouden van zwemvaardigheden is belangrijk. “Veel mensen hebben vijftig jaar geleden hun zwemdiploma gehaald en daarna nauwelijks meer gezwommen. Op een hete dag gaan ze toch het water in om verkoeling te zoeken.”

CBS

Een andere kwetsbare groep bestaat uit mensen met een migratieachtergrond. Zij zijn volgens Korte opvallend vaak vertegenwoordigd in de verdrinkingscijfers. “Het CBS komt later dit jaar met een nadere analyse om te kijken wat daar precies aan de hand is en wat we eraan kunnen doen.” Opvallend is volgens de NIVZ-directeur dat recreatieplassen in het binnenland vaak gevaarlijker zijn dan veel mensen denken. “Bij de zee zie je de golven en de stroming. Bovendien is er langs de hele kust toezicht van lifeguards die waarschuwen, vlaggen hijsen en mensen terugfluiten.”

Voorlichting

Juist dat toezicht ontbreekt volgens hem op de meeste recreatieplassen. “Daardoor lijkt het een comfortabel zwembad, terwijl er onder water van alles kan gebeuren wat je niet ziet. Dat maakt binnenwater vaak verraderlijker dan de zee.”

De oplossing ligt volgens Korte vooral in betere voorlichting en voorbereiding. “Mensen moeten zich veel bewuster worden van de gevaren van open water en hun zwemvaardigheid op peil houden. Alleen dan kunnen we het aantal verdrinkingen echt terugdringen.” (Bron: Eemland1)