In de regio Eemland hebben opvallend veel inwoners moeite met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Tijdens de Week van Lezen en Schrijven vraagt taaltrainer Elfriede van Nunen van KunstenHuis Idea Soest aandacht voor het probleem.
„Het zijn best grote percentages, terwijl heel weinig mensen daar eigenlijk van weten”, opent de Soestse. „De cijfers verschillen per gemeente. In Amersfoort heeft naar schatting 12 procent van de inwoners tussen 16 en 75 jaar beperkte basisvaardigheden. In Baarn gaat het om 9 procent, in Soest om 5 procent en in Eemnes zelfs om 17 procent.”
Probleem
Volgens Van Nunen zijn de oorzaken uiteenlopend. Bij oudere Nederlanders kan het gaan om onderwijsachterstanden uit het verleden, terwijl anderstaligen vaak met een andere problematiek kampen. Een belangrijk probleem is dat laaggeletterdheid moeilijk zichtbaar is. „Deze mensen zijn vaak heel slim in het camoufleren dat ze het niet kunnen. Mensen schamen zich ervoor dat ze niet goed kunnen lezen en schrijven. Dus verzin je smoesjes.” Daardoor weten zelfs mensen uit de directe omgeving soms niet dat iemand moeite heeft met basisvaardigheden.
Drempel
Ook bij jongeren ziet Van Nunen risico’s. Het vele schermgebruik en de nadruk op snel en technisch lezen kunnen volgens haar ten koste gaan van begrijpend lezen en schrijven. „Kinderen lezen bijna niets. Alles gaat snel. Ook het veelvuldig gebruik van afkortingen bij het appen helpt volgens haar niet om schrijfvaardigheid te ontwikkelen.” Om de drempel naar hulp te verlagen, organiseert de bibliotheek onder meer taalwandelingen. Deelnemers kunnen in een informele omgeving praten over taal, zonder dat ze direct het gevoel krijgen dat ze naar een cursus gaan.
Gevolgen
Volgens Van Nunen ligt de oplossing niet alleen bij overheid of onderwijs. „Ik denk dat het heel veel mensen om deze mensen heen zijn die moeten merken: hé, er gaat daar iets niet goed.” Het bespreekbaar maken van laaggeletterdheid is belangrijk, want de gevolgen zijn groot. „Zo kunnen mensen medicijnen verkeerd innemen omdat ze een bijsluiter niet begrijpen, of problemen ondervinden met digitale systemen op het werk.” (Bron: Eemland1)
