De VPRO Meetups maken een comeback in Soest. Tijdens de eerste bijeenkomst die op 12 juni is gepland, staat de zogenoemde buurtrechter centraal. Dit is een vorm van rechtspraak waarbij zaken dichter bij de leefomgeving van betrokkenen worden behandeld. De avond vindt plaats bij Artishock.
Het initiatief sluit aan bij documentaires van VPRO Tegenlicht en wordt lokaal opnieuw opgepakt door een kleine groep vrijwilligers. Volgens initiatiefnemer Erik van Veldhuizen is de werkgroep opnieuw opgebouwd nadat deze eerder was gestopt. “We hebben weer vier mensen weten te enthousiasmeren om dat op te pakken.”
Officier van justitie
De Meetups bestaan uit gesprekken over maatschappelijke thema’s die aansluiten bij afleveringen en documentaires. Op ongeveer vijftig plekken in Nederland worden dit soort bijeenkomsten georganiseerd. Het onderwerp van de komende bijeenkomst is buurtrechtspraak, waarbij rechtszaken niet in een klassieke rechtbank plaatsvinden, maar bijvoorbeeld in een buurthuis. Volgens Van Veldhuizen bestaan daarover misverstanden. “Ik moet wel iets rechtzetten. Die toga’s zijn er wel degelijk. Het is echt officiële rechtspraak. De rechter, de officier van justitie en de advocaat zijn gewoon aanwezig.”
Verdachten
Hij benadrukt dat de informele omgeving niets afdoet aan de juridische status van de zittingen: “Er wordt wel eens gezegd dat de rechtsgang wordt uitgehold, maar dat is dus niet zo. Het blijft officiële rechtspraak.” Volgens Van Veldhuizen zit de kracht van de buurtrechtbank vooral in de menselijke benadering. In een traditionele rechtszaal voelen verdachten zich vaak onder druk gezet. “Mensen komen binnen in een sfeer van: vandaag gaat het gebeuren. Ze kruipen als het ware in hun schuld.” Daardoor, zegt hij, is het lastiger om tot een goede oplossing te komen.”
Nieuwe setting
In de buurtrechtbank ontstaat juist meer ruimte voor gesprek en context. “Het gaat allemaal veel begripvoller. Mensen geven eerder aan wat er werkelijk speelt. Daardoor kan de rechtspraak veel meer op de persoon gericht worden.” De bijeenkomst begint met een ingekorte documentaire over experimenten met buurtrechtspraak in Amsterdam-Zuidoost. Daarna gaan bezoekers in gesprek over de vraag of deze aanpak ook in Soest toepasbaar is. Van Veldhuizen ziet de avond als een herstartmoment voor de Meetups in de regio. “Het is de eerste keer in de nieuwe setting. Later dit jaar volgen nog twee bijeenkomsten. We hebben er echt zin in.” (Bron: Eemland1)



