In de Leeuwarder Courant van 16 januari 1960 stond een opvallend artikel: een jonge vrouw van 21 vertelde zonder aarzeling dat ze al een hele voorraad snoep had aangeschaft in haar zoektocht naar de ware liefde. Ze lachte erom en benadrukte dat het een belangrijke stap in haar leven was. “Ik let goed op,” voegde ze er serieus aan toe.

Het artikel ging over de meidenmarkt in de Dorpsstraat van Bunschoten, een traditioneel evenement dat destijds door een journalist van de Leeuwarder Courant werd bezocht. Op zondag na de kerkdienst liepen de meisjes in groepjes door de straat, terwijl de jongens aan de kant stonden en om een snoepje vroegen. Dit kon het begin zijn van een langdurige relatie, hoewel er ook risico was om afgewezen te worden. “Dat is niet erg,” zei iemand in een film, “want dan blijf je een groentje.”

Documentaire

Streekomroep Eemland1 heeft een film gemaakt over deze meidenmarkt, die tot ongeveer 1964 plaatsvond. Oudere dorpsbewoners delen hun herinneringen, en leerlingen van het Oostwende College beelden deze verhalen uit in traditionele klederdracht. Dit levert prachtige beelden op. Een van de geïnterviewden vertelt: “Als je een snoepje kreeg, zocht je samen een donker hoekje op in een van de stegen. Wat er dan gebeurde, laat zich raden.”

Kraoizeuken

Naast de meidenmarkt was er ook het zogenaamde kraoizeuken. Wanneer ouders na de kerkdienst op bezoek gingen, zagen jongeren hun kans om elkaar op te zoeken. Soms gebeurde dit op afspraak, maar vaak ook onverwacht. In de loop van de week werd duidelijk dat er ergens meisjes op de uitkijk stonden. Jongens kwamen dan op bezoek, soms zelfs ongewenst, en probeerden binnen te komen via een dakraam of raam. Dit leidde soms tot beschadigde bloempotten of andere ongelukjes. In de interviews worden enkele van deze kleurrijke verhalen gedeeld, wat een stukje cultureel erfgoed in beeld brengt.

De krant uit 1960 beschreef ook dat het kraoizeuken soms heftig kon zijn. Een geïnterviewde vertelde dat als een jongen niet welkom was, er veel overtuigingskracht nodig was om binnen te komen. Als dat niet lukte, werd soms zelfs een ruitje ingeslagen. “Of we gebruikten een paal om een paneel uit de deur te stoten,” vulde een andere visser aan. “En dan de petroleumlamp uitblazen,” zei een derde. Het laat zien dat de jeugd van toen niet zo heel veel verschilde van die van nu.

Uitzending op TV

De film “Meidenmarkt en Kraoizeuken” wordt op donderdag 28 mei uitgezonden op Streekomroep Eemland1 om 10.00, 14.00 en 18.00 uur. De kanalen zijn Ziggo 46, KPN 1330, Delta 12 en Odido 747. Vanaf 28 mei is de film ook te bekijken op de website van Eemland1 (eemland1.nl/televisie) en op YouTube. Daarnaast is er vanaf dinsdag 26 mei een tentoonstelling over de meidenmarkt te zien in Museum Spakenburg.