AMERSFOORT – De sneeuw dempt het geluid van de stad. In Amersfoort zijn de straten wit, de daken berijpt, alsof het decor rechtstreeks uit een Anton Pieck-tekening is weggelopen. Maar achter die bijna romantische aanblik gaat een harde werkelijkheid schuil. „Voor wie geen dak boven het hoofd heeft, is winter geen ansichtkaart, maar overleven.”
Deze woorden komen uit de mond van pastor Bernadette van Dijk. Met een rugzak vol yoghurt-emmers – gevuld met dampende erwtensoep – trekt zij door het centrum van Amersfoort. Ze werkt voor het straatpastoraat in Amersfoort en kent de plekken waar voornamelijk daklozen slapen die door de rest van de samenleving vaak niet meer worden gezien: Onder een viaduct, in een schuurtje, ergens uit het zicht. Soms moet ze zoeken, soms staan ze haar al op te wachten. Af en toe loopt ze iemand letterlijk tegen het lijf.
Weggestopt
“Het is echt overleven in de sneeuw,” weet Van Dijk. “Dan gaat het niet over grote plannen, maar over slaapzakken, schone onderbroeken, brandstof en warme soep.” Toch draait haar werk om meer dan praktische hulp alleen. Ze luistert. „Naar verhalen over verloren familie, mislukt vertrouwen, dromen die diep zijn weggestopt maar nog niet verdwenen.” Hoewel buiten slapen soms wordt gepresenteerd als een keuze, is dat volgens Van Dijk zelden het hele verhaal. “Meestal gaat het om onmacht of angst. Angst voor de drukte in de opvang, voor conflicten, voor prikkels. Dan zeggen mensen: ‘ik wil niet naar binnen’, maar eigenlijk bedoelen ze: ‘ik kan het niet, ik durf het niet. Van de ongeveer 180 mensen met wie ik contact heb, is zo’n vijftien procent vrouw. De meesten zijn volwassenen, vaak boven de twintig. Kijk, oud worden op straat is zeldzaam. Als je 65 bent, ben je eigenlijk al stokoud in deze wereld.”
Dankbaarheid
Als christelijke stichting is het straatpastoraat geworteld in de kerken, maar geloof wordt niemand opgelegd. “Ik kom niet met de boodschap dat iemand christen moet worden. Iedereen heeft een eigen bron, een eigen fundament. Dat probeer ik juist aan te raken. Soms betekent dat samen bidden of uit de Bijbel lezen, soms gaat het over het vinden van dagbesteding of het helpen bij contact met instanties. En soms is het simpelweg samen zwijgen.”
Aan het eind van zo’n dag blijft er wel eens frustratie hangen. Over hoe hard psychische ziekte kan toeslaan. Over hoe moeilijk het is om te blijven geloven in een toekomst als alles tegenzit. Maar er is ook dankbaarheid. “Als ik het vertrouwen krijg van iemand die verder niemand meer heeft, dan is dat al betekenisvol. Ook als er niets meer te repareren valt”, aldus Van Dijk in een stad die er misschien schilderachtig uitziet, maar waarin warmte soms letterlijk van mens tot mens moet worden doorgegeven. (Bron: Eemland1)
