De fietshelm moet net zo vanzelfsprekend worden als de broodtrommel in de schooltas. Baarnaar Harry Helwegen wil dat kinderen al op jonge leeftijd eraan wennen. Baarn helpt hem daarbij: de gemeente stelt borden beschikbaar voor alle tien basisscholen, die leerlingen eraan moeten herinneren hun hoofd te beschermen op de fiets.
Maandag werd het eerste bord onthuld aan het schoolhek van basisschool Amalia Astro. Helwegen, een van de initiatiefnemers van stichting FietsVeiligNL, is blij met de stap. Hij ziet het als een belangrijke bijdrage om de fietshelm onder kinderen vanzelfsprekend te maken. „Volgens de cijfers die wij kennen, draagt ongeveer een kwart van de 75-plussers in Nederland een fietshelm. Bij kinderen is dat nog heel weinig.”
Juist bij jonge kinderen valt volgens hem veel te winnen. „Kinderen van 6 tot 8 jaar zijn nog zo plooibaar. Als je het dragen van een helm op die leeftijd normaal maakt, krijg je straks hele generaties mee.”
Het idee om de borden bij alle scholen te plaatsen, kreeg een praktische wending dankzij wethouder Hugo Prakke. Hij stelde voor dat de gemeente de borden zou aanschaffen en verspreiden. „Geweldig. Ik lobbyde al een tijdje, maar merk dat scholen druk genoeg zijn. Op deze manier worden ze ontzorgd en wordt de boodschap toch verspreid.”
Volgens FietsVeiligNL is Baarn de eerste gemeente in Nederland waar alle basisscholen op deze manier aandacht vragen voor het dragen van een fietshelm. Helwegen hoopt dat andere gemeenten volgen. In Soest en Laren zijn de eerste stappen daarvoor al gezet.
Gewoonte aanleren
De borden zijn onderdeel van een bredere poging om het gedrag van fietsers te veranderen. Het onderwerp leeft volgens Helwegen wel degelijk in Nederland. Hij wijst op de overheidscampagne ‘Zet ’m op’, maar vindt dat er nog onvoldoende op wordt doorgepakt. „Eigenlijk zouden ze moeten kijken hoe het vuurwerk is aangepakt. Wie kent de filmpjes van SIRE niet? Daar zijn echt slagen mee gemaakt. Die keuzes worden nu nog niet genomen. Je zult je boodschap moeten blijven herhalen.”
Helwegen kijkt daarbij ook naar het buitenland. In Denemarken, waar geen helmplicht geldt, wordt volgens hem al jaren campagne gevoerd. Inmiddels draagt daar ongeveer de helft van de fietsers en 70 procent van de kinderen een helm, zegt hij. De stichting hoopt met de borden in Baarn een vergelijkbare beweging op gang te brengen: niet door mensen iets op te leggen, maar door het dragen van een helm vanzelfsprekend te maken.
Fietshelmplicht
Helwegen is uiteindelijk voorstander van een fietshelmplicht. „Voorlopig moeten we het doen met gedragsverandering. En eigenlijk is het ook zo dat je mensen dan echt hebt overtuigd. Ze ervaren het niet meer als betutteling.”
De stichting heeft inmiddels een grote voorraad betaalbare helmen die via haar website te bestellen zijn. „Uit onderzoek is gebleken dat het gratis weggeven van helmen minder motiveert om er ook daadwerkelijk iets mee te doen. Dus vragen we een kleine bijdrage. Eén die voor elke beurs te betalen is. Maar natuurlijk mag een fietshelm ook elders worden aangeschaft.
Helwegen benadrukt dat fietshelmen niet de enige oplossing zijn en dat ook veilige fietsroutes belangrijk blijven. „Maar aanpassingen aan de infrastructuur kosten tijd en geld, terwijl een helm direct bescherming kan bieden, bijvoorbeeld wanneer een kind valt of tegen een stoeprand rijdt. Een arm die breekt, geneest wel, maar hersenletsel niet. Dat draag je de rest van je leven mee.” (Bron: Eemland1)
