Soest heeft besloten dat de openbare ruimte toe is aan een upgrade. Niet in de zin van beter onderhoud, jeugdbeleid of iets dat op de lange termijn werkt. Neen, ‘we’ zetten er gewoon een camera op en zien wel wie we later de schuld geven. Drie locaties zijn uitgekozen: winkelcentrum Overhees, de Smitsweg en het skatepark. Samen vormen ze nu een soort lokale triangel van toezicht, waar je nog gewoon mag bestaan, zolang je maar accepteert dat je bestaan automatisch wordt opgeslagen voor een zogenoemd eventuele analyse. Uit het boekje dus van De Circel van Dave Eggers of 1984 van George Orwell. Eerst was er nog de mosquito. Een elegant idee. Dit is een apparaat dat een piep maakt die jongeren zou verjagen. Maar dat bleek te controversieel. In Nederland mag je alles doen met overlast, zolang het maar niet te creatief is. Dus nu camera’s. Geen discussie meer over gehoorschade of effectiviteit, maar gewoon ouderwets meekijken. Het voordeel is duidelijk: de overlast verdwijnt niet, maar wordt wel netjes gearchiveerd. Dat is ook een vorm van vooruitgang. Burgemeester Rob Metz legt het uit zoals alleen bestuurders dat kunnen. ‘De situatie is complex, er is intimidatie, en zelfs een mishandeling met een waterballon.’ Kortom: precies het moment waarop iedereen denkt dat we dit oplossen met een tijdelijke paal met een lens erin. De politie heeft het druk, dus Soest doet wat Nederlandse gemeenten het beste kunnen: het probleem verdelen over maatregelen, overlegstructuren en zichtbaarheid. Niet oplossen dus, maar beheren. En dat beheren gaat steeds preciezer. Want waar een mosquito nog probeerde mensen weg te jagen, probeert een camera vooral te documenteren wie er precies niet weggaat. Ook komt de klassieke reflex weer terug. De inzet dus van buurtvaders. Een prachtig concept waarbij we hopen dat sociale cohesie spontaan ontstaat zodra er genoeg volwassen mannen rondlopen die zeggen ‘jongens, kan dit iets zachter?” Het resultaat is een beleid dat nergens echt ingrijpt, maar wel overal aanwezig is. En zo verandert Soest langzaam in iets nieuws: een plek waar je niet zozeer wordt aangesproken op gedrag, maar op beeldmateriaal.