Niet de stenen, maar de verhalen maken Soester erfgoed levend

‘Dankzij de verhalen krijgt een gebouw een verhaal’. Met die gedachte wil de gemeente Soest inwoners betrekken bij het bewaren van het lokale erfgoed. Oude gebouwen, landschappen en monumenten vertellen immers pas echt iets als ook de herinneringen en ervaringen van inwoners worden vastgelegd. Met het nieuwe erfgoedprogramma en de al bekende digitale cultuurhistorische waardenkaart krijgt dat een stevige impuls.

Het college van burgemeester en wethouders heeft het erfgoedprogramma vastgesteld als uitvoeringsprogramma voor de komende jaren. Daarmee slaat de gemeente een brug tussen de omgevingsvisie en het toekomstige omgevingsplan. Erfgoed moet niet alleen worden beschermd, maar ook een rol spelen bij thema’s als duurzaamheid, woningbouw, economie en leefbaarheid.

‘Past in deze tijd’

Volgens wethouder Ron Voskuilen is kennis van het verleden onmisbaar om goede keuzes voor de toekomst te maken. “Kennis van de historie is belangrijk voor wat je in de toekomst wilt doen. Dat is niet eenvoudig, maar het past wel in deze tijd.” Daarom roept de gemeente inwoners op hun herinneringen te delen. Dat kan gaan om de geschiedenis van een woning, een bijzondere gebeurtenis, een favoriete plek of een familieanekdote. Al die bijdragen vormen samen het verhaal van Soest en Soesterberg en geven betekenis aan plekken die anders misschien onopgemerkt zouden blijven.

Digitale schatkamer

Een belangrijke rol is weggelegd voor de digitale cultuurhistorische waardenkaart. Die bestaat al, maar met het nieuwe erfgoedprogramma wordt hiervoor aandacht gevraagd. Op de interactieve kaart zijn foto’s, historische informatie en achtergronden over het erfgoed van Soest en Soesterberg te vinden. Inwoners kunnen daar ook zelf verhalen en foto’s aan toevoegen, waardoor de kaart blijft groeien. De vernieuwde waardenkaart werd ontwikkeld na de invoering van de Omgevingswet in 2024. De oude kaart sloot niet meer aan op de nieuwe wetgeving en bevatte bijvoorbeeld nauwelijks erfgoed uit de periode na 1945. Bij de presentatie van de kaart zei toenmalig wethouder Aukje Treep: “Met deze vernieuwde kaart beschikken inwoners, architecten en projectontwikkelaars over dezelfde actuele informatie als de gemeente zelf.”

Erfgoed als basis voor de toekomst

Het erfgoedprogramma is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende erfgoedorganisaties, waaronder de Historische Vereniging Soest/Soesterberg, de Vrienden van de Eng en Stichting Wegh der Weegen. Ook de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en de Adviescommissie Milieu & Ruimte dachten mee over de inhoud. De gemeente wil in 2032 voldoen aan de eisen van de Omgevingswet. Voor het versterken en beleefbaar maken van het erfgoed wordt vooruitgekeken tot 2040. Voor de eerste uitvoeringsfase, in 2026 en 2027, is een uitvoeringsagenda vastgesteld. Het college vraagt de gemeenteraad daarvoor in 2027 een budget van 30.000 euro beschikbaar te stellen. (Bron: Eemland1)