Meer dan dertig jaar werd er in Amersfoort over gesproken, gerekend, onderzocht en gediscussieerd. Een nieuwe rondweg tussen de Stichtse Rotonde en de Amsterdamseweg/Barchman Wuytierslaan moest een einde maken aan verkeersproblemen rond de spoorwegovergang. Maar na al die jaren ligt er geen rondweg. Wel ligt er een boek: Dwaalspoor, geschreven door onderzoeksjournalist en bestuurskundige Miro Lucassen.

Het verhaal van de 2,5 kilometer lange weg is volgens journalist Erik van der Velde exemplarisch voor de manier waarop grote infrastructurele plannen kunnen ontsporen. Van der Velde is namens Stichting Regionaal Spitwerk betrokken bij de uitgave van het boek.

Opgestapt

„Dit dossier heeft de stad meer dan dertig jaar beziggehouden”, vertelt hij. „Er is een gemeentecollege over gevallen, wethouders zijn opgestapt en er is ruim 30 miljoen euro aan gemeenschapsgeld mee verspild.” Daarmee is het verhaal volgens Van der Velde niet simpelweg dat bestuurders jarenlang een verkeerde beslissing hebben genomen. Juist de opeenstapeling van belangen en onderzoeken maakte het dossier ingewikkeld. „Je kunt de afzonderlijke betrokkenen nauwelijks iets persoonlijk kwalijk nemen. Iedereen wilde het beste voor de stad. Maar dat leidde tot een verlammende keten van onderzoek op onderzoek.”

Verkeersprobleem 

De geplande rondweg moest het verkeer rond de Barchman Wuytierslaan beter laten doorstromen. De Stichtse Rotonde is bovendien een belangrijke verbinding richting Soest en de regio. Maar in de loop der jaren veranderde de verkeerssituatie. Een belangrijk moment was de verhuizing van ziekenhuis De Lichtenberg in 2013. Zes bewonersgroepen lieten onderzoek doen naar de gevolgen daarvan. Hun conclusie: een belangrijk deel van het verkeersprobleem was verdwenen. Volgens de bewonersgroepen waren medewerkers en bezoekers van het ziekenhuis goed voor bijna de helft van de ongeveer 900 auto’s die tijdens het drukste ochtendspitsuur over de weg reden. Na de verhuizing van De Lichtenberg nam dat aantal met ruim 400 auto’s af. Daarmee kwam een ongemakkelijke vraag op tafel: was een weg waarvoor jarenlang plannen waren gemaakt en miljoenen waren uitgegeven nog wel noodzakelijk?

Wachtkamer

De discussie had ondertussen niet alleen gevolgen voor verkeer en gemeentelijke plannen. Ook ondernemers in het gebied leefden jarenlang met onzekerheid. De exploitant van De Kabouterhut wist lange tijd niet of het bedrijf op zijn huidige plek kon blijven. Nog ingrijpender was het verhaal van de eigenaar van Snackcar De Vlasakkers. De onderneming stond pal bij het spoor en de eigenaar werd uitgekocht. Het pand is vervolgens gesloopt. „Dat bleek achteraf niet eens nodig te zijn”, zegt Van der Velde. Ook het landschap betaalde een prijs. Nabij de Stichtse Rotonde werd een flinke strook bomen gekapt. Daarmee werd zichtbaar dat een plan op papier ook jarenlang gevolgen kan hebben voor mensen, bedrijven en de omgeving, zelfs wanneer de weg uiteindelijk nooit wordt aangelegd. De oorspronkelijke rondweg lijkt inmiddels definitief van de baan. Wel wordt nog gekeken naar een onderdoorgang voor fietsers en voetgangers. Dwaalspoor vertelt daarmee niet alleen het verhaal van een weg die er nooit kwam, maar ook van een besluitvormingsproces waarin niemand uiteindelijk volledig aan het stuur leek te zitten.

Het boek wordt dinsdag 27 oktober vanaf 18.30 uur gepresenteerd in De Kabouterhut. (Bron: Eemland1)