Op het terrein van de voormalige Vliegbasis Soesterberg heeft de Explosieven Opruimingsdienst Defensie (EOD) dinsdagochtend twee zware vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog gecontroleerd tot ontploffing gebracht. De explosieven werden ontdekt tijdens voorbereidende werkzaamheden voor een nieuw woningbouwproject.
De vondst onderstreept opnieuw de historische beladenheid van het gebied. Soesterberg was tijdens de oorlogsjaren een strategisch doelwit van geallieerde bombardementen. Daardoor liggen in de bodem nog altijd niet-ontplofte explosieven (NGE’s) verscholen. Bij graafwerkzaamheden komen deze met enige regelmaat aan het licht.
Niet vervoerbaar: vernietiging ter plaatse noodzakelijk
Volgens defensie kon in dit geval geen veilig transport worden gegarandeerd. De bommen verkeerden in een zodanige staat dat verplaatsing te risicovol werd geacht. Wanneer explosieven instabiel zijn of de ontstekingsmechanismen onvoldoende controleerbaar blijken, kiest de EOD standaard voor vernietiging op de vindplaats zelf.
In de vroege ochtend werd het terrein afgezet en een veiligheidsperimeter ingesteld. Specialisten onderzochten de exacte ligging en conditie van de bommen. Vervolgens werd een aanzienlijke hoeveelheid zand aangebracht over de explosieven. Deze zogenoemde zandafdekking beperkt de drukgolf en voorkomt dat brokstukken grote afstanden afleggen.
Enorme knallen hoorbaar in de regio Soesterberg
Rond 11.30 uur startte het aftellen. Kort daarna volgden twee krachtige detonaties. De tweede explosie was volgens omwonenden duidelijk hoorbaar en zelfs voelbaar in de wijde omgeving van Soesterberg. Ondanks de impact bleef de schade beperkt tot enkele meters rondom de detonatieplaats, mede dankzij de getroffen veiligheidsmaatregelen.
Aan de voet van de voormalige vliegtoren verzamelden zich enkele toeschouwers op veilige afstand. Zij spraken van een indrukwekkend maar kortstondig schouwspel, gekenmerkt door een hoge zandwolk en twee oorverdovende knallen.
EOD jaarlijks duizenden keren in actie
De EOD is gespecialiseerd in het opsporen en onschadelijk maken van conventionele explosieven, waaronder vliegtuigbommen, artilleriegranaten en landmijnen. Jaarlijks komt de eenheid tussen de 2.500 en 2.700 keer in actie door heel Nederland.
Elke ruimingsoperatie volgt een strikt protocol. Eerst wordt een risicoanalyse uitgevoerd, daarna wordt een veiligheidszone ingesteld en worden betrokken instanties en omwonenden geïnformeerd. Pas wanneer alle veiligheidsvoorwaarden zijn geborgd, volgt de daadwerkelijke vernietiging.
Woningbouw Soesterberg kan veilig verder
Met het gecontroleerd tot ontploffing brengen van de twee vliegtuigbommen is het terrein voorlopig veilig verklaard. De geplande woningbouwontwikkeling kan daardoor zonder direct gevaar worden voortgezet.
Het onderzoek naar mogelijke overige explosieven in de bodem loopt nog door en zal naar verwachting eind maart worden afgerond. Tot die tijd blijven specialisten het gebied systematisch controleren om toekomstige bewoners en bouwmedewerkers maximale veiligheid te bieden. Bron: Soesterberg.NU
