De Staat van Utrecht geeft informatie over de provincie Utrecht en alle 26 Utrechtse gemeenten. Alles op basis van actueel onderzoek, cijfers en analyses.
De bevolking van de provincie Utrecht groeit naar verwachting tot 2050 met vijftien procent tot in totaal 1,62 miljoen inwoners. Daarmee ligt de bevolkingsgroei zes procentpunt boven het Nederlands gemiddelde en concentreert deze zich grotendeels in en rond de stad Utrecht. Tegelijkertijd neemt de vergrijzing fors toe – vooral buiten de gemeente Utrecht – en daalt het aantal werkenden verder. Hierdoor zullen personeelstekorten in sectoren als bouw, techniek, zorg, onderwijs en kinderopvang de komende jaren verder oplopen.
Welzijn
Dat blijkt uit de jaarlijkse rapportage De Staat van Utrecht van de provincie Utrecht, die vandaag is gepubliceerd en dit jaar volledig in het teken staat van demografie. De special brengt in kaart hoe de bevolking zich de komende decennia ontwikkelt en wat dat betekent voor welzijn, samenleven, economie en duurzaamheid. Het rapport en de website van De Staat van Utrecht bieden overheden en maatschappelijke organisaties waardevolle informatie voor beleid op uiteenlopende terreinen.
Sneller
Gedeputeerde van de provincie Utrecht, Huib van Essen, zegt: “De cijfers laten zien dat Utrecht voor een dubbele uitdaging staat. We groeien sneller dan de rest van Nederland, maar die groei is ongelijk verdeeld en gaat samen met vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt. Dat vraagt om gerichte en slimme keuzes: waar bouwen we, hoe houden we voorzieningen op peil en hoe zorgen we dat er voldoende mensen zijn om het werk te doen?”
Krimp
De verschillen in bevolkingsgroei tussen gemeenten zijn groot. De stad Utrecht groeit sterk met ruim 120.900 inwoners (+31,3 procent), Andere gemeenten krimpen zelfs, zoals en IJsselstein (-0,6 procent). Tegelijkertijd worden huishoudens kleiner. In de stad Utrecht bestaat nu al 52 procent van de huishoudens uit één persoon, en dat aandeel zal naar verwachting verder stijgen. Dit vergroot de druk op de woningmarkt en vraagt om andere, kleinere woningen en maatwerk per gemeente.
Grijze druk
De vergrijzing zet verder door en heeft in sommige delen van de provincie grote impact. De levensverwachting stijgt naar gemiddeld 87,2 jaar in 2040. Het jaar 2025 vormt een kantelpunt: sindsdien zijn er voor het eerst meer 65-plussers dan jongeren onder de 20 jaar. De zogenoemde grijze druk bedraagt in de hele provincie gemiddeld 31 procent, maar verschilt sterk per gemeente. In de stad Utrecht ligt die op 16,2 procent, terwijl gemeenten als Utrechtse Heuvelrug (49,1 procent) en De Bilt (47,7 procent) veel sterker vergrijsd zijn. Vergeleken met Nederlandse krimpregio’s blijft
Geboortecijfers
De bevolkingsgroei wordt grotendeels veroorzaakt door verschillende vormen van migratie, zoals arbeids-, studie-, gezins- en asielmigratie. De stad Utrecht vormt hierop een uitzondering, omdat zij als een van de weinige gemeenten een relatief jonge bevolking heeft en relatief hoge geboortecijfers kent.
Werkenden
De vergrijzing werkt direct door op de arbeidsmarkt. Het aandeel werkenden in Nederland daalt van 59 procent in 2023 naar 54 procent in 2050, terwijl de vraag naar personeel in zorg, onderwijs en techniek juist stijgt. Deze ontwikkeling is ook zichtbaar in de provincie Utrecht.
Migratie
Migratie kan de gevolgen van vergrijzing, zoals personeelstekorten, slechts beperkt opvangen. Daarom benadrukt het rapport dat de arbeidsproductiviteit omhoog moet – niet door meer uren te werken, maar door slimmer te werken. Dat vraagt om extra inzet op scholing en innovatie.
Vergrijzing
Tegelijkertijd neemt door de vergrijzing ook de zorgvraag toe. Zo stijgt het aantal mensen met dementie in de provincie van 19.000 in 2020 naar 47.000 in 2050, terwijl het aantal mantelzorgers afneemt. Hierdoor neemt de druk op de professionele zorg verder toe. (Bron: Provincie Utrecht)
