Een tragedie die zich afspeelde ná de bevrijding, maar jarenlang nauwelijks bekendheid kreeg, krijgt alsnog een blijvende herinnering.
Op zaterdag 10 mei 2026 wordt in Soest een gedenksteen onthuld voor dertien Britse militairen van de zogeheten Polar Bears, die op 10 mei 1945 omkwamen bij een zware explosie tijdens het ontwapenen van Duitse troepen.
Weiland
Precies 81 jaar na dato komt daarmee erkenning voor een dramatische gebeurtenis die diepe sporen trok in Soest en omgeving. De onthulling vindt plaats aan de Jachthuislaan, vlakbij de plek waar het ongeluk gebeurde. De Polar Bears waren destijds militairen van de 49ste West Riding Infantry Division, een onderdeel van het Britse leger. De divisie vocht vanaf 1944 in Noordwest-Europa en maakte samen met onder meer de 51ste Highland Division deel uit van het Eerste Canadese Leger, dat opereerde onder bevel van veldmaarschalk Bernard Montgomery.
Inzamelplaats
Na de capitulatie van Duitsland op 5 mei 1945 kregen de Britten de taak om Duitse militairen in deze regio te ontwapenen. In de weilanden langs de Biltseweg, nabij Paleis Soestdijk, werd een grote inzamelplaats ingericht voor wapens, voertuigen en munitie. Duizenden Duitse soldaten moesten daar hun materieel inleveren. Britse militairen uit Hilversum kwamen dagelijks naar Soest om toezicht te houden op de inzameling en verwerking van de enorme hoeveelheden oorlogsmaterieel.
Kettingreactie
Op 10 mei 1945 ging het gruwelijk mis. Tijdens het uitladen van munitie uit een voertuig ontplofte op het weiland een op scherp staande antitankmijn. Door de explosie ontstond een enorme kettingreactie in de opgeslagen munitie. Dertien Britse militairen kwamen op slag om het leven. Zes anderen raakten zwaargewond. Vermoedelijk vielen ook onder Duitse militairen doden. De klap was in de wijde omgeving te horen. Brokstukken en munitiedelen kwamen verspreid in het omliggende gebied terecht.
Monument
De omgekomen Britten werden op 12 mei 1945 begraven op de Noorderbegraafplaats in Hilversum. Daar worden zij jaarlijks herdacht. In Soest ontbrak echter al die jaren een tastbare herinnering aan de tragedie. Daar bracht inwoner Henk Dijking verandering in. Hij kwam in actie nadat hij een artikel las over de tragedie bij Soestdijk zonder monument. „Toen ik las dat hier in Soest nooit iets was geplaatst, dacht ik direct dat daar iets aan gebeuren. Samen met de gemeente Soest en Stichting Comité 4 en 5 mei Soest werd het initiatief uitgewerkt en gerealiseerd. Daar ben ik heel blij om.”
Nabestaanden
De onthulling van de gedenksteen vindt plaats op zaterdag 10 mei om 15.00 uur aan de Jachthuislaan. De loco-burgemeester van Soest verricht de onthulling samen met twee Britse nabestaanden van een van de omgekomen militairen. Belangstellenden zijn welkom om de ceremonie bij te wonen en bloemen te leggen. Mogelijk wordt het monument later nog voorzien van een QR-code met achtergrondinformatie over de gebeurtenis. (Bron: Eemland1)
